GENEL

ENGELLİ ARAÇ ALIMI İLE İLGİLİ GENİŞ BİLGİ

Engelli Araç Alımı

Bilindiği üzere engelli araç alımı ile ilgili mevzuat ÖTV Kanununun 7 nci maddesinin 2 numaralı bendi ile;

– Engelli Araç Alımı için binek otomobillerin ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtların (motor silindir hacmi 1.600 cm³’ü aşanlar hariç),

– Eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtların (motor silindir hacmi 2.800 cm³’ü aşanlar hariç),

– Motosikletler (mopedler dahil) ve bir yardımcı motoru bulunan tekerlekli taşıtların, sakatlık derecesi % 90 veya daha fazla olan malûl ve engelliler ile bizzat kullanma amacıyla sakatlığına uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıran malûl ve engelliler tarafından, beş yılda bir defaya mahsus olmak üzere ilk iktisabı ÖTV’den istisna edilmiştir.

Engelli araç alımında araçların sakatlık derecesi % 90 veya daha fazla olan malul ve engelliler tarafından ilk iktisabında ÖTV istisnası uygulanması için, bu kişilerin araçları kullanması şartı aranılmamakta ve özel tertibat yaptırılmasına da gerek bulunmamaktadır.

İstisna uygulamasında, aracın ilk iktisabını yapacak olan kişinin sakatlık derecesinin % 90 veya daha fazla olduğuna dair yetkili sağlık kuruluşlarından alınacak sağlık kurulu raporu aslı veya noter onaylı örneğini, araçların ilk iktisabının yapılacağı motorlu araç ticareti yapan yetkili satıcı veya bayi tarafından vergi dairesine verilecek ÖTV beyannamesine eklenmesi yeterlidir.

Sakatlık derecesi % 90’ın altında olanların ise söz konusu istisnadan yararlanabilmesi için:

– Engelli araç alımı yaparken özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca yetkili sağlık kuruluşundan alınan sağlık kurulu raporunun aslı veya noter onaylı örneğinin,

– Aracın sakatlığa uygun olarak tadil edildiğine dair teknik belgenin aslı veya noter onaylı örneğinin,

– H sınıfı sürücü belgesinin fotokopisinin,

motorlu araç ticareti yapan yetkili satıcı veya bayi tarafından verilecek ÖTV beyannamesine eklenmesi gerekmektedir.

Engelli araç alımında sağlanan ÖTV avantajı (Katma Değer Vergisi ÖTV dahil bedel üzerinden hesaplandığı için aynı zamanda KDV avantajı) konusunda son zamanlarda engelliler lehine yapılan değişiklikleri özetlemek gerekirse;

1- Kaza Durumunda 5 Yıllık Süre Hesabı

Yukarıda açıklandığı üzere engelli araç alımı için engellilere sağlanan ÖTV siz taşıt satın alma imkanı 5 yılda bir defa kullanılabilmektedir. 5 Yıllık süre içersinde aracını elden çıkaran engellinin bu sürenin geçmesini beklemesi gerekmektedir. Bu süre sınırının sağlanan imkanın alım satım suretiyle kötüye kullanılmasını önlemek için konulduğu açık olmakla birlikte doğal afetler v.b sebeplerle aracın pert olması durumunda da bu hükmün uygulanmasını hukuki açıdan açıklamak çok zor. İşte bu kaygılar göz önüne alınarak yapılan yasal değişiklik ile yukarıda cins ve özellikleri belirtilen taşıtların malûl ve engelliler tarafından ilk iktisabından sonra deprem, heyelan, sel, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hale gelmesi halinde yeni bir aracın alınmasında 5 yıl şartı aranmamaktadır.

Buna göre sahip olduğu araç hurdaya çıkan engelli yeni bir aracın ilk iktisabında bu istisnadan yararlanması için, aracının deprem, heyelan, sel, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hale geldiğini tevsik eden ekspertiz raporu ile “hurdaya çıkarılmıştır” damgası vurularak kayıt konulan tescil belgesinin aslı veya noter onaylı örneği araçların ilk iktisabının yapılacağı motorlu araç ticareti yapanlara ibraz edecek bunlar tarafından da vergi dairesine verilecek ÖTV beyannamesine eklenmesi yeterli olacaktır.

2- 5 Yıllık Süre Geçtikten Sonra Aracın Satışı

ÖTV Kanununa göre, engelli indirimi kapsamında satın alınan taşıt araçlarının aradan kaç yıl geçerse geçsin engelli kapsamında olmayan bir şahsa satışı halinde (veraset yoluyla intikal hariç) daha önceden tahsil edilmeyen ÖTV alınmaktaydı. Bu uygulama satılan aracın satış bedelini aşan bir ÖTV yükü ile karşılaşan engellilerin itirazına rağmen yıllarca sürdürüldü. Sonunda büyük sıkıntılar doğuran bu uygulamada makul bir çözüm bulundu.

Yeni uygulamaya göre, engelli istisnası kapsamında satın alınan araçlar, 5 yıl kullanıldıktan sonra engelli kapsamında olmayan şahıslara satılsa dahi daha önce tahsil edilmeyen ÖTV aranılmamaktadır.

3- Sakatlık Derecesi

Sakatlık derecesi % 90’ın üzerinde olanlar için başka bir şart aranmaksızın, altında olanlar için ise “H” sınıfı sürücü belgesini haiz olunması ve araçta sakatlığına uygun hareket ettirici özel tertibat yaptırılması şartıyla istisna uygulanacaktır. Sakatlık derecesi % 90’ın altında olanlarda, bu şartları haiz olmak koşuluyla sakatlık derecesinin önemi bulunmamaktadır.

4- Hareket Ettirici Tertibat

Kanunun uygulanmasında hareket ettirici aksam olarak debriyaj, fren ve gaz pedalları ile vites kolunda sabitlenmiş bir şekilde özel tertibat yapılması gerekmekte olup, yapılan özel tertibatın kişinin sakatlığıyla uyumlu olması da yasal bir zorunluluktur.

Sakatlık derecesi % 90’ın altında olanların gaz, fren, debriyaj pedalları ile vites kolunda sakatlığına uygun hareket ettirici özel tertibat yaptırmaksızın kullanabilecek olduğu araçlar ile aracı hareket ettirici özel tertibat sayılmayan (direksiyona topuz takılması, engelin bulunduğu taraftaki silecek kolu, sinyal, cam silecek kumandası, dörtlü flaşör, ön-arka cam su fıskiyesi, korna ve kontak gibi düzeneklerin diğer tarafa alınması veya direksiyon simidine monte edilmesi vb.) tadilat yapılmak suretiyle kullanılabilecek olan araçların ilk iktisabında söz konusu istisnadan yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.

5- Sol Ayak veya Bacakta Sakatlık

Otomatik vitesli araçlar, başka bir tadilat olmaksızın özel tertibatlı araç olarak değerlendirilmemektedir. Buna göre otomatik vitesli araçların gaz veya fren pedalı ya da vites kolunda sakatlığa uygun olarak yaptırılan tadilatlar, hareket ettirici özel tertibat sayılacak ve sağ ayağındaki veya sağ bacağındaki sakatlık nedeniyle bu şekilde otomatik vitesli araç kullanabilecek olanlar, bu araçları ilk iktisabında istisnadan yararlanabilecektir.

Engelli araç alımında anılan yasa hükmünün engellilerin sakatlıklarına göre ayrım yapılmasını öngören bir amaç gütmesi söz konusu olmayacağından, sol alt ekstremitede (ayak veya bacakta) sakatlığı olanlar için otomatik vitesin hareket ettirici özel tertibat olarak sayılması gerekmektedir. Buna göre, sağlık raporuna göre sadece sol alt ekstremitede sakatlığı bulunan malul ve engellilerin “H” sınıfı sürücü belgesi olması halinde, başkaca özel tertibat yapılmasına gerek olmaksızın otomatik vitesli araçları ilk iktisabında bu istisnadan yararlanmaları mümkün bulunmaktadır. Bu durumda sakatlık derecesi % 90’ın altında olup, sadece sol alt ekstremitede sakatlığı bulunan malul ve engelliler için yetkili satıcılar veya bayiler tarafından verilecek ÖTV beyannamesine, aracın sakatlığa uygun olarak tadil edildiğine dair teknik belge yerine aracın otomatik vitesli olduğuna dair “uygunluk belgesi” nin aslı veya noter onaylı örneği eklenecektir.

6- Aracın Satışından Sonra Yeni Araç Alınması

Yukarıda açıklandığı üzere, engelli araç alımı için satın alınan aracın edinme tarihinden itibaren 5 yıl geçmeden engelli kapsamında olmayan bir şahsa satışı, hibe edilmesi veya bağışlanması halinde adına kayıt ve tescil işlemi yapılan alıcı tarafından, araçların istisnadan yararlandığı ilk iktisabındaki matrah esas alınmak suretiyle, söz konusu aracı iktisap edenin kayıt ve tescil ettireceği tarihteki oran üzerinden ÖTV beyan edilmesi gerekmektedir. Ancak, 5 yıl geçmeden bu şekilde elden çıkarılan araca ilişkin ÖTV’nin ödenmiş olması engelliye 5 yıl beklemeden yeni araç alma hakkı vermemektedir. Yeni araç alımı için ilk araç alımından itibaren 5 yılın geçmesi beklenecektir.

Ancak, istisnadan yararlanılarak iktisap ettiği aracı 5 yıldan fazla süredir elinde bulunduran engelli yeni bir aracıda aynı kapsamda ÖTV ödemeden alabilecektir. Bu şekilde istisnadan yararlanılabilmesi için eldeki aracın satılmasına gerek bulunmamaktadır.

7-Sağlık Kurulu Raporlarının Tarihi

Engelli Araç Alımı için sağlanan ÖTV İndiriminden yararlanmak için, 29/6/2006 tarihli ve 2006/10660 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Resmi Gazetede yayımlandığı 16/7/2006 tarihinden önce alınmış olan raporların, söz konusu Kararname eki “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine uygun olarak yenileneceğine dair ÖTV mevzuatında herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu tarihten önce usulüne uygun olarak düzenlenmiş olan sağlık kurulu raporları da ÖTV istisnası uygulamasında geçerlidir.

Engelli Hakları Web Sitesi

3 Comments

  • Merhaba,
    “Engelli aracına sahip bir kişi 5 yıl süre dolduktan sonra elindeki aracını satmadan yeniden ötv indirimli araç alabilir”
    Ben bu durumda bir kaç soru yöneltmek isterim;
    1- Elimizde olan araç (5 yılı dolmuş ötv indirimli ve mtv muhafiyetli) yine aynı şekilde engelli aracı olarak mı değerlendirilmektedir? Yani yine mtv muhafiyeti devam edecek mi?
    2- Yeni alınan araç yine ötv muhafiyetiyle satın alınması durumunda mtv muhafiyeti devam edecek mi? Yani aynı anda iki araçta mtv den muhaf olacak mı?
    3- Yeni bir ötv indirim hakkı son alınan aracın satın alındığı tarihten 5 sene sonrasına kadar sürecek mi? (bunu emin olmak için sordum)
    4- Bu şekilde her 5 senede bir hakkımız olacak mı?
    Teşekkür ederim.

    • Merhabarlar
      Tek tek cevaplamaya çalışacağım
      1.Beş yılını doldurmuş araç siz istemedikçe normal plakaya çevrilmez yine tüm haklar (5 yılı dolmuş ötv indirimli ve mtv muhafiyetli) devam eder. beş yıl dolduktan sonra hiç bir şey yapmanıza gerek yok.
      2.Aynı anda iki araçta ötv indirimi ve mtv muhafiyeti kullanamazsınız. Yeni araç almak istiyenler için üç durum söz konusu;
      a)Araçı normal plakaya çevirir senelik mtv taksitlerini öder.
      b)Araçı normal plakaya çevirir normal araç olarak satar.
      c)Aracı Engelliden engelliye satar.
      3.Aynen dediğiniz gibi Yeni bir ötv indirim hakkı son alınan aracın satın alındığı tarihten 5 sene sonrasına kadardır. Ama yukarıda belirttiğim durumları yapmalısınız
      4.Evet araç aldığımız tarihten ihtibaren 5 senede bir defa bu haklar (ötv indirimli ve mtv muhafiyetli) vardır.
      Saygılar sunarım.

Yorum Yap