Haklarımız

GÜNCEL ENGELLİ HAKLARI – 2017 – TÜM MERAK ETTİKLERİNİZ

engelli hakları

Bu yazımızda size engelli haklarıyla ilgili tüm merak ettiğiniz sorulara cevaplar vermek istiyoruz. En güncel bilgilerle sürekli yenilediğimiz yazımızda merak ettiğiniz tüm sorulara cevaplar bulabileceksiniz. Örnek olarak vermek gerekirse sayfamızda bulunan haklarınızdan bazıları:

İçindekiler

  • Yarı zamanlı çalışma hakkı
  • Engelli Maaşları
  • Evde Bakım Maaşları
  • Erken Emeklilik ile ilgili haklar
  • ÖTV indirimli araç alımı ile ilgili bilgiler
  • Engelli memur hakları
  • İndirim hakları (Ulaşım, Müze gibi)
  • Engelli çocuğu olan çalışanların hakkı
  • Engelli hibe destekleri
  • Askerlik ile ilgili bilgiler

ENGELLİ ÇOCUĞU OLAN ANNELERE YARI ZAMANLI ÇALIŞMA HAKKI

Resmi Gazetede yayınlanan Torba Yasa ile (10 Şubat 2016/ 6663 sayılı Kanun); engelli çocuğu olan anneler için, doğumdan sonra 12 ayı geçmemiş olması şartı ile 12 ay yarı zamanlı çalışma hakkı getirilmiştir. Bu yarı zamanlı çalışma tam maaşlıdır. Öte yandan çocuğun ilk öğretim çağına dek yarı zamanlı çalışma (maaş ve özlük hakların yarısı karşılığında) talep edilmektedir. Buna göre engelli çocuğu olan anne 12 ay boyunca tam maaş alarak yarı zamanlı çalışabilecek (süt izni hakkını kullanmadan), 12 ayın devamında ise ilköğretim yaşına dek yarı maaşla yarı zamanlı çalışabilecek. Bu hükümler, hem memurlar için 657′ ye (104. Maddeye ilave), hem de işçiler için 4857′ ye (74. Maddeye ilave) işlenmiştir. Engelli çocuğun engel oranı, ağır/ hafif engelli olup olmadığı ve gelir düzeyi dikkate alınmaksızın bu hakkı isteyen her anne kullanabilir.

ESKİ RAPORLARIN GEÇERLİLİĞİ

Engelli bireylerin ilgili mevzuatına uygun olarak daha önceden almış oldukları sağlık kurulu raporlarına istinaden engellilik durumlarının tespitine veya engellilikleri dolayısıyla kendilerine veya yakınlarına kolaylıklar ya da haklar teminine yönelik olarak bu maddenin yayımı tarihine kadar verilmiş olan özürlü, sakat, çürük veya zihinsel ya da bedensel engelleri niteleyen benzeri ibareleri içeren belge, kimlik, kart ve benzeri belgelerin, geçerli oldukları süreler dâhilinde yenilenmeleri gerekmez. Bakınız: 5378 sayılı Kanun
Ancak; bu hükme rağmen kurum ve kuruluşlar engelli bireylerden tekrar raporlama istemektedir. Yeni rapor almak durumunda kalanların rapor süreleri bitmemiş veya sürekli raporları varsa yapmaları gereken; bulundukları ilde İl Sağlık Müdürlüğüne başvuru yapıp, var olan raporlarına itiraz etmektir. İl Sağlık Müdürlüğü, raporun alındığı hastane değil uygun gördüğü bir hastaneye sevk yapacaktır. Sonuçlar aynı çıkarsa karar kesinleşir. Ancak sonuç farklı çıkarsa İl Sağlık Müdürlüğü bir hakem hastaneye sevk yapacaktır. Hakem hastanenin verdiği karar kesindir. Bakınız: Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Raporları Hakkında Yönetmelik.

ENGELLİ MAAŞLARI

%40 ve üzerinde engelli olanlar herhangi bir sigorta kolunda çalışmıyorlar ise hane gelirinin tamamı kişi başına bölündüğünde kişi başı 423,57 liranın altında olanlar içindir. Bu miktar; asgari ücretin her artışında asgari ücretin üçte biri olarak hesaplanır. Müracaatlar Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına yapılır. 2022 Sayılı Kanuna göre engelli maaşları şunlardır:
1) On sekiz yaş üstü engelli maaşı (engel oranı %70 ve üzerinde olanlar için)
2) On sekiz yaş üstü engelli maaşı (engel oranı % 40 ile % 69 arasında olanlar için)
3) On sekiz yaş altı engelli yakını maaşı (Engelli çocuğun anne veya babasının sigortalı bir işte çalışıyor olması halinde bu maaş bağlanmaz). Bakınız: 2022 saylı Kanun

VAKIF AYLIĞI

Vakıflar Genel Müdürlüğünce 18 yaşını dolduran,% 40 ve üzeri engelli olup hiçbir ad altında maaş almayanlardan gerekli şartları taşıyanlara aylık bağlanır. Vakıf aylığı sınırlı sayıda kişilere verildiğinden Vakıf; engel oranı yüksek olanlardan düşük olanlara sıralama yapabilir. Vakıflar Genel Müdürlüğünden bu konuda bilgi alınabilir.

EVDE BAKIM MAAŞI

Raporunda ağır engelli olması şartı, hane geliri kişi başına 847 liradan (asgari ücretin üçte ikisi) az olması şartı ile engelli bireye bakım veren kişiye bağlanan maaştır. Müracaatlar İl/İlçe Sosyal Hizmetler Müdürlüklerine yapılır.
2017 yılı ilk 6 ayı için bakım maaşı 960 liradır.
Aynı hanede ağır engelli birden fazla kişi varsa, bir engelliden sonraki her bir engelli iki kişi sayılır. Bakıma ihtiyacı olan engelli bireyin ikametgâh adresinin değişmesi, hane gelirinin arması, hanede yaşayanların sayısının değişmesi bildirimi zorunlu durumlardandır. Bir akraba, bakıma ihtiyacı olan bir engelliye veya bakmakla yükümlü olunan bireyler tanımındaki aynı evde yaşayan bakıma ihtiyacı olan iki engelliye bakım hizmeti verebilir. Bu durumda iki ayrı maaş alınacaktır.

27 Ocak 2017 tarihinde yürürlüğe giren 6770 sayılı Kanun ile evde bakım maaşı geçmiş borçlarına aşağıdaki şartlarda af gelmiştir:
24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 15- Gerçeğe uygun olmayan belge ve sağlık kurulu raporu kullanımı nedeniyle yapılan ödemeler hariç olmak üzere, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar bu Kanunun ek 7 nci maddesi kapsamında fazla ve yersiz ödenen ve geri alınması gereken tutarlar ile bunlardan doğan faizler terkin olunur. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bu kapsamda tahsil edilmiş olan tutarlar bakımından ilgili kişiler lehine hiçbir şekilde alacak hakkı doğmaz ve yapılmış olan tahsilatlar iade edilmez. Açılmış olan davalarda yargılama gideri ile vekâlet ücretine hükmolunmaz, hükmolunanlar tahsil edilmez.”

ENGELLİ ÇOCUĞU OLAN ANNELERE ERKEN EMEKLİLİK HAKKI

Ağır engelli çocuğu olan annelere 1 Ekim 2008 tarihinden sonra verilmiş bir haktır. Çocuğun ağır engelli raporunun alındığı tarihe göre SGK’ nın kararı önemlidir Çalışılan sürenin dörtte biri oranında süre çalışılan süreye ilave edilir. Bu süre emeklilik süresinden düşürülür. Bakınız: 5510 saylı Kanun 28. Madde.

ENGELLİLER İÇİN ENGELLİLİK GELİR VERGİSİ İNDİRİMİ

% 40 ve üzerinde engelli olanlar, bakmakla yükümlü olduğu eş, çocuk, anne ve babası engelli olan çalışanlar (serbest çalışanlar ve isteğe bağlı çalışanlar dahil) bulundukları il/ilçe vergi dairelerine müracaat ederek vergi indirim hakkı alırlar.
Emeklilik sürecinde bu haktan yararlanılamaz. Ancak emeklilik döneminde serbest çalışanlar bu haktan yararlanır. Engelli yakınından dolayı gelir vergisi indirimi hakkı kullananların, engelli yakınları çalışmaya başladığında, ilgili vergi dairesine ‘’bu hakkın çalışan birey üzerine geçmesi’’ için bildirimde bulunmaları zorunludur.

ÖTV İSTİSNALI ARAÇ ALIMI

Özel donanımlı araç kullanır raporu olanların kendisi (engel oranı %90’ın altında olması ve Tebliğde yer alan ortopedik engele sahip olmaları şartı ile) ve % 90 ve üzerinde engelli olanların yakını bu haktan yararlanırlar.
Engelli sağlık kurulu raporlarının süreli olması halinde; bitimine 6 ay kalmadan önce işlemin yapılmış olması gerekir.
Hangi hallerde ÖTV indirimli araç alınacağı ve özel donanım şartları için bakınız: 18 Nisan 2015 Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği ÖTV istisnası ile birlikte raporun süresi içinde MTV muafiyet hakkı da vardır.
ÖTV Kanunun yürürlük tarihi olan 06.06.2002 sonrası alınan raporlarla işlem yapılır. Bakınız: ÖTV Kanunu
Engelli yakınlar adına alınan ÖTV istisnalı araç alımından sonra rapordaki engel oranı düşerse; ÖTV ödenmeden araç kullanılmaya devam eder. Ancak MTV muafiyeti engel oranı %90’ın altına düştüğünde ortadan kalkacağından, Vergi Dairesine bildirimde bulunulmalıdır. Bakınız: Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu Araç alımında KDV indirimi yoktur.

EMLAK VERGİSİNDEN MUAFİYET

%40 ve üzerinde engelli olanlar için; ev sahipliğinin kendisi olması şartı ile tek ev için, 200 metrekareyi geçmeyen evlerde muafiyet vardır. Bu muafiyet için yaş şartı yoktur. Arsa sahipliği muafiyet kapsamında değildir. Evin bulunduğu yerleşim yerinde Belediyelerin ilgili kısımlarına müracaat edilmelidir.

SONRADAN ENGELLİ OLAN ÇALIŞANLAR

Sonradan engelli olup engelli sağlık kurul raporunu kurumlarına ibraz eden bu memurların kurumları tarafından ivedilikle Devlet Personel Başkanlığın internet sitesindeki “DPB e-Uygulama” ya kayıt edilmesi zorunludur. Engelli sağlık raporunu kuruma bildiren çalışan için herhangi bir sebeple gerekli işlemleri yapmayan, DPB ye bildirimi bekleten ve çalışanın engelli olmasına dair haklarını kullanımını engelleyen kurum ve iş verenler engelliliğe dayalı ayrımcılık yaptıklarını bilmelidirler.
Sözleşmeli çalışanlar, engelli raporu aldıklarında engelliliğe bağlı iş verenlerce sözleşme feshi yapılamayacağını bilmeliler.

ENGELLİ ÇOCUKLARIN EĞİTİM HAKKI

Alınan engellilik raporuyla özel eğitim alması gerektiği belirtilen engelli çocuk için (engel oranı en az %20 olması şartı ile) Rehberlik Araştırma Merkezlerinin değerlendirmesi sonucu Özel Eğitim imkanlarından yararlanır.

ENGELLİ ÖĞRENCİLERE EĞİTİM DESTEĞİ

TSK Elele Vakfı okullarında (GATA, Güvercinlik, Diyarbakır) özel eğitim alan TSK personelinin engelli çocuklarına eğitim desteği uygulaması Ekim 2015 itibarı ile başlamış, ancak bu yardım Ağustos 2016 itibarı ile sonlandırılmıştır.
Emniyet Genel Müdürlüğünde çalışan personelin özel eğitim alan çocuklarına da eğitim desteği verilmesi uygulaması vardır. Bu konuda kurumunuzdan bilgi alınız.

EVDE EĞİTİM

Zorunlu öğrenim çağındaki özel eğitime ihtiyacı olan bireylerden sağlık problemi nedeniyle okul öncesi, ilköğretim veya özel eğitim programlarından herhangi birini uygulayan örgün eğitim kurumlarından doğrudan yararlanamayanlara eğitim hizmetlerinin evde sunulması esasına dayanan eğitimdir. Engelli çocukların eğitimi için RAM lardan bilgi alınabilir.

ENGELLİ KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI (EKPSS)

Sınav 24 Nisan 2016 da yapılmıştır. Bedensel, zihinsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yetenekleri bakımından engel oranının % 40 veya üzerinde ve çalışabilir durumda olduğunu mevzuat hükümlerine göre alınacak sağlık kurulu raporu ile belgeleyenler sınav ve kuraya girmeye hak kazanır. Bir sonra ki sınav ve kura dönemi 2018 bahar aylarındadır.

ENGELLİ MEMURLARIN ATAMALARINA İLİŞKİN HÜKÜMLER

Kurumlar engelli ve engel yakını olan çalışanları için kendi yönetmeliklerini düzenlerler. TSK da çalışan muvazzaf personellerden özel eğitim alan çocukları olanlar artık atamaya esas rapor almak zorunda değildirler. Bunun yerine asker hastane veya asker hastane dışında yetkili her hangi bir hastaneden aldıkları “özel eğitim amaçlı sağlık raporlarını’’ ve RAM raporlarını bağlı oldukları kuvvetlerin atama şubelerine göndererek atama amaçlı kullanabileceklerdir.
Devlet Memurları Kanunu 72.Madde (Şubat 2014) “İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır.”
Devlet Memurlarının Yer Değiştirmesi Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik Değişikliği (16.08.2014 tarihli) (Sadece ilgili hükümler alıntılanmıştır)
Madde 12- Sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerinin belgelendirilmesi halinde, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma süreleri tamamlanmadan memurun isteği üzerine yer değiştirme suretiyle ataması yapılabilir. Sağlık ve aile birliği mazeretlerine dayalı olarak yer değiştirmeye tabi tutulan memur, mazeretinin devam ettiğini her yıl Ocak ayında alacağı belgeyle belgelendirmek zorundadır. Zorunlu çalışma süresini sağlık veya aile birliği mazeretine dayalı olarak tamamlamamış olan memur mazeretinin sona ermesi durumunda, zorunlu hizmet süresinin eksik kalan kısmını tamamlamak zorundadır. Sağlık ve can güvenliği mazeretlerine dayalı olarak yapılacak yer değiştirme suretiyle atamalar, atanma dönemine tabi değildir.”
Madde 3- Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği
Madde 13- Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir.
Sağlık mazeretine dayalı olarak yapılacak yer değişikliğinde memur aynı hizmet bölgesi içinde başka bir hizmet alanına, bu şekilde mazeretin karşılanamaması halinde ise başka bir hizmet bölgesinde kurumca ihtiyaç duyulan ve mazeretinin karşılanabileceği bir hizmet alanına atanabilir.

Engellilik Durumuna Bağlı Yer Değişikliği:

Ek Madde 3- İlgili mevzuatına göre alman sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. Bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkanları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır ve bu haktan bir defadan fazla yararlanılamaz.
Memurun kendisinin veya birlikte yaşadığı eşi ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının engellilik durumunun tedavisi sebebiyle yer değişikliğini talep etmesi halinde, yer değiştirme suretiyle atama yapılacak yerin, memurun ve bu fıkra kapsamındaki yakınlarının engellilik durumuna uygun olması esastır.
Engellilik durumu devam ettiği sürece kurumlarca isteği dışında memurun yeri değiştirilmez. Engellilik durumu ortadan kalkan memurlar hakkında bu Yönetmelikte yer alan diğer hükümler uygulanır.
Not: Çalıştığınız kuruma ait atama ve yer değiştirme yönetmeliği olup olmadığınız sorunuz. Eğer kurumunuza ait bir yönetmelik yok ise yukarıdaki yönetmelik hükümleri geçerlidir. TSK’ da görevli memurlar için yönetmelik yukarıdaki aynı hükümlerle 12 Haziran 2015 tarihinde (yukarıdaki hükümlerle aynı olacak şekilde)resmi gazetede yayınlanmıştır.
NOT: “Bir kereye mahsus’’ ifadesinin yürütmesi Danıştay tarafından durdurulmuştur. Danıştay 16. Dairesi Esas 2015/10808 sayılı karar ile ilgili yönetmelikte yer alan “bir defadan fazla” hükmünün yürütmesini durdurmuş olup, Başbakanlığın yürütmenin durdurulmasına ilişkin olarak Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu yapmış olduğu itiraz 21/01/2016 tarih ve 2015/1435 Esas Nolu kararıyla Red Olunmuştur.
Bu kararın TSK da çalışan memurları kapsamadığı yönünde görüşler vardır. Çünkü Danıştayın iptal kararı Devlet Memurları Atama ve Yer Değişikliği Yönetmeliğindeki ‘’bir kereye mahsus’’ ifadesi içindir. TSK da görev yapan memur MSB, Gen, Kur ve Kuvvet Komutanlıklarında Görev Yapan Devlet Memurları Atama ve Yer Değişikliği Yönetmeliğine tabidirler.
TSK da çalışanlar için; tüm kanun, yönetmelik ve yönergelerdeki asker hastane şartı kaldırılmıştır. Sağlık Bakanlığı tarafından rapor vermeye yetkili kılınan tüm hastanelerden engelli sağlık raporu alınabilir.

ENGELLİ ÇALIŞANIN ERKEN EMEKLİLİK HAKKI




Engelli çalışana erken emeklilikten dolayı bağlanan maaş; yaşlılık maaşıdır.
Engelli Devlet Memurları Engelli memurun erken emeklilik hakkını kullanması için (1 Ekim 2008 öncesi ve sonrası işe girenler) vergi indirim belgesi alması zorunlu değildir. 01.10.2008 gününden önce sigortalı olup engelli erken emekliliğinden yararlanmak isteyenlerin 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’na göre vergi indirimi belgesi alması zorunludur.
Engellilerin erken emekliliği sonunda bağlanan maaş yaşlılık maaşıdır.
1 Ekim 2008 öncesi işe giren % 40 ve üzeri engelli memurlar 5434 Sayılı Emekli Sandığı Kanununa tabi olarak 15 yılda erken emeklilik hakkı alırlar. 5434 sayılı Kanun gereğince 1 Ekim 2008 öncesi kanuni tabiriyle engelli kadrosu ile işe başlayan memurlar ile engelli kadrosunda olmamasına rağmen memur olmadan önce yüzde 40 ve daha fazla oranlı raporu olanlar 15 yıllık yani 5400 günlük süreyle emekli olmaktadırlar ve olmaya da devam edeceklerdir.
1 Ekim 2008 sonrası işe giren engelli memurlar: 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa tabidirler. Buna göre çalışma gücü kaybı; Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce 25.maddenin ikinci fıkrasına göre malûl sayılmayı gerektirecek derecede hastalık veya engeli bulunan ve bu nedenle malûllük aylığından yararlanamayan sigortalılara, en az on beş yıldan beri sigortalı bulunmak ve en az 3960 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmak şartıyla yaşlılık aylığı bağlanır.
Buna göre işe girmeden önce;
% 60 ve üzerinde engelli olanlar ile bildirim yapmadıkları halde işe girmeden önce %60 ve üzerinde engelli olduğu tespit edilenler malulen emeklilik hakkı elde edemezler.
İşe girerken; % 50 ilâ % 59 arasında engelli olduğu anlaşılan sigortalılar, en az 16 yıldan beri sigortalı olmaları ve 4320 gün,
% 40 ilâ % 49 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar, en az 18 yıldan beri sigortalı olmaları ve 4680 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmak şartıyla ikinci fıkranın (a) bendindeki yaş şartları aranmaksızın yaşlılık aylığına hak kazanırlar. Bunlar 94.madde hükümlerine göre kontrol muayenesine tâbi tutulabilirler.
İşe girdikten sonra yani sonradan engelli olanlardan;
a)Çalışma gücü kaybı oranı % 60 ve üzerinde olanlar 10 yıl /1800 iş günü prim ödenmesi şartı ile malulen emekli olurlar. Ancak başkasının bakımına muhtaç derecede malul olanlar için 10 yıl şartı aranmaksızın 1800 iş günü prim ödenmiş olma şartı ile malulen emekli olurlar.
b)Çalışma gücü kaybı oranı % 50 -% 59 arasında olanlar en az 16 yıl 5760 prim günü
c)Çalışma gücü kaybı oranı % 40 -% 49 arasında olanlar en az 18 yıl 6480 prim günü ile emekli olabilirler.
İş arayan engelliler ve işverenlerin İŞKUR portalına kayıt yaptırarak veya şahsen İŞKUR a kayıt olmaları zorunludur. Kayıt yaptıran engelli birey öncelik hakkına sahip olduğunu beyan eder. 14 yaşını dolduran % 40 ve üzeri tüm engelliler İŞKUR’ a kayıt yaptırabilirler. Bu kayıtlarıyla birlikte İş-Kur resmi sitesinden engelli bireyleri için açılan mesleki kursları takip edebilirler.
Engelli İşçi Kadrosunda Çalışanlar İş Kanuna tabi çalışan engellilerin işe giriş tarihlerine göre ve engel oranlarına göre erken emeklilik süreleri farklılık gösterir. 1 Ekim 2008 öncesi işe giren SSK’lı çalışanın engelli erken emeklilik hakkından yararlanması için; gelir vergisi indirimi belgesi almış olması zorunludur.
Sigorta Baş. Tarihi %40 ile 59 arası %60 ile 79 arası %80 ve üzeri
05.08.1991 ve öncesi 15 yıl; 3600 gün 15 yıl;3600 gün 15yıl; 3600 gün 06.08.1991-05.08.1994 16yıl; 3760 gün 15 yıl 8 ay;3680gün 15 yıl; 3600 gün 06.08.1994-05.08.1997 17 yıl; 3920 gün 16 yıl 4 ay;3760 gün 15 yıl;3600 gün 06.08.1997-05.08.2000 18 yıl; 4080 gün 17 yıl; 3840 gün 15 yıl; 3600 gün 06.08.2000-05.08.2003 19 yıl; 4240 gün 17 yıl 8 ay; 3920gün 15 yıl; 3600 gün 05.08.2003-30.09.2008 20 yıl; 4400 gün 18 yıl; 4000 gün 15yıl;3600 gün
Sigorta Baş. Tarihi %40 ile 59 arası %50 ile 59 arası %60 ve üzeri 01.10.2008 -31.12.2008 18 yıl;4 bin 100gün 16 yıl;3bin700gün 15yıl;3bin700gün 01.01.2009 -31.12.2009 18 yıl;4 bin200gün 16 yıl;3bin800gün 15yıl;3bin800gün 01.01.2010 -31.12.2010 18 yıl;4 bin300gün 16 yıl;3 bin900gün 15yıl;3bin900 gün 01.01.2011 -31.12.2011 18 yıl;4 bin400gün 16 yıl;4bin gün 15yıl;3bin 960gün 01.01.2012 -31.12.2012 18 yıl;4bin500gün 16 yıl;4bin100gün 15yıl;3bin960gün 01.01.2013 -31.12.2013 18 yıl;4bin600gün 16 yıl;4bin200 gün 15yıl;3bin960gün 01.01.2014-31.12.2014 18 yıl;4bin600gün 16 yıl;4bin300 gün 15yıl;3bin960gün 01.01.2015’den sonra 18 yıl;4bin680gün 16 yıl;4 bin320 gün 15yıl;3bin960gün
Bağ-Kur İçin Erken Emeklilik Düzenlemesi 5510 Sayılı Kanununa göre engel oranı %40 ve üzerindeki engelliler hem çalışarak hem de isteğe bağlı sigorta primi ödeyerek erken emeklilik haklarını kullanabilirler.
1 Ekim 2008 öncesinde Bağ-Kurlu olan engellilere erken emeklilik hakkı tanınmamışken bu tarihten sonra Bağ-Kurlu engellilere de erken emeklilik hakkı verilmiştir. Bağ-Kurlu engelli çalışanların erken emeklilik vergi indirimi belgesi almak zorunluluğu yoktur.
Bağ-Kurlular Çalışma Gücünde Kayıp Oranı ve emeklilik için gerekli süreler:
%60 ve daha çok olanlar 15 yıl, 3 bin 960 gün
%50 – %59 arası olanlar 16 yıl, 4 bin 320 gün
%40-%49 arası olanlar 4 bin 680 günde emeklilik hakkı alırlar.

657 SAYILI DEVLET MEMURLARI KANUNUNDA DÜZENLEMELER

Günlük çalışma saatlerinin tespiti: Madde 100 – Günlük çalışmanın başlama ve bitme saatleri ile öğle dinlenme süresi, bölgelerin ve hizmetin özelliklerine göre merkezde Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca, illerde valiler tarafından tesbit olunur.
(Ek fıkra: 13.02.2011-6111/104 md.) Ancak engelliler için; engel durumu, hizmet gerekleri, iklim ve ulaşım şartları göz önünde bulundurulmak suretiyle günlük çalışmanın başlama ve bitiş saatleri ile öğle dinlenme süreleri merkezde üst yönetici, taşrada mülki amirlerce farklı belirlenebilir.
Not: TSK da görev yapan memurların yukarıdaki Genelgeye istinaden 3 Aralık ve 10 Mayıs günleri ile olumsuz hava şartlarında Valiliklerce tatil edilen günlerde idari izinli sayılacaklarına, yürüme engelli, gece körlüğü, az gören, görme engelliler için kış saati uygulamasının olduğu günlerde mesai saatlerinde düzenleme yapılacağı da belirtilmiştir.(Gen. Kur. Bşk. Ocak 2015 Per: 26702250-1360-14/Per.İşl.D.Svl.Me.ve İşçi Şb) Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışma saat ve usulünün tespiti: Madde 101 – (Değişik: 132/2011-6111/105 md.) Günün yirmi dört saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan Devlet memurlarının çalışma saat ve şekilleri kurumlarınca düzenlenir.
Engelli memurlara da isteği dışında gece nöbeti ve gece vardiyası görevi verilemez. TSK’da görevli engelli memurların gece nöbeti ve vardiyası muafiyeti için bakınız: TSK İç Hizmet Yönetmeliği Madde 382 (i)
Not: Devlet Memurları Kanununda gece mesaisi tanımı olmadığından SİME-SEN tarafından gece mesaisi tanımına ilişkin Devlet Personel Başkanlığına görüş sorulmuştur. Devlet Personel Başkanlığının görüşü İş Kanununda yer aldığı gibi ‘’akşam 20: 00 ile sabah 06:00 saatleri arası memurlar için gece çalışma saatleridir ‘’ şeklindedir.(18.09.2014 tarihli 3292642-0402 sayılı görüş yazısı). Bu görüş tüm kamu personelini bağlar niteliktedir.




REFAKAT İZNİ

Memurun bakmakla yükümlü olduğu veya memur refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması hâllerinde, bu hâllerin sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, aylık ve özlük hakları korunarak, üç aya kadar izin verilir. Gerektiğinde bu süre bir katına kadar uzatılır.
Aynı kişinin aynı hastalığına göre alınacak en fazla izin; memuriyet hayatı boyunca 6 aydır. Başka kişinin hastalığında ya da aynı kişinin farklı hastalığında gerekli şartlar oluşmuş ise; doktor raporu ile tekrar refakat izni kullanılabilir.
Engelli sağlık raporuna sahip olmak refakat izni alma hakkını sağlamaz. Refakat izni için doktor tarafından ayrı bir rapor düzenlemesi gerekir.
Yukarıdaki haller oluştuğunda doktor kararı ile raporda ‘’refakatli bakıma ihtiyacı olduğu, refakat edilmediğinde hayati tehlikeye sahip olduğu ve refakat süresi, gerekirse refakatçiye ait diğer özellikler yazıldığında refakat izni sağlık raporunun çıktığı gün başlar.
TSK da çalışanlar için refakat iznine dair sağlık raporu uygun ise iznin sağlık raporunun başladığı gün başlaması gerektiğine dair yazı yayınlanmıştır(Gen. Kur. Bşk. Ocak 2015 Per: 26702250-1360-14/Per.İşl.D.Svl.Me.ve İşçi Şb).
Refakat izni ile ilgili düzenlemeler 657sayılı (Madde 105), 926 sayılı (Madde 126) Kanunlara işlenmiştir. Subay, astsubay ve uzman erbaşlar için de refakat izni süresi yukarıdaki açıklamada olduğu gibi 6 aydır. Bu sürenin bitimini müteakip istekleri üzerine ayrıca altı aya kadar aylıksız izin verilebilir.
Aylıksız izinli olarak geçirilen süreler mecburi hizmet süresinden sayılmaz. Yedek subaylara verilen refakat izinleri askerlik hizmetinden sayılmaz.

GENELGE (İZİNLER HAKKINDA)

T.C.Başbakanlık Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün 03 Aralık 2002 tarihinde yayımladığı (2002/58) Genelgesinin 3.Maddesinde ‘’Ulusal düzeyde kabul edilen 10-16 Mayıs Engelliler Haftasının ilk günü ile 3 Aralık Dünya Engelliler Gününde, engellilere yönelik faaliyet gösteren Konfederasyon, bağlı federasyonlar ve derneklerin kamu görevlisi olan yönetim kurulu üyeleri ile kamuda görev yapan tüm engelliler idari izinli sayılacaktır. Olumsuz hava koşulları nedeniyle valiliklerce okulların tatil edilmesi halinde aynı bölgedeki kamu görevlisi engelliler, ayrıca bir talimat ve talebe gerek kalmadan, belirlenen tatil süresince idari izinli sayılacaktır. ’’ İfadesi yer alır.
TSK da çalışan işçiler de bu izinleri kullanabilmektedir. TSK da çalışan engelli memurların, 3 Aralık ve 10 Mayıs günlerinde ayrıca olumsuz hava şartları nedeniyle valilik tarafından tatil edilen günlerde ayrıca bir talimata gerek kalmadan belirlenen tatil sürecince idari izinli sayılacakları ilgili kurum tarafından yayınlanan yazıda belirtilmiştir (Gen. Kur. Bşk. Ocak 2015 Per: 26702250-1360-14/Per.İşl.D.Svl.Me.ve İşçi Şb).

5378 SAYILI ENGELLİLER KANUNU (ERİŞİLEBİLİRLİK HÜKÜMLERİ)

Madde 4-d) Engellilerin bağımsız yaşayabilmeleri ve topluma tam ve etkin katılımları için erişilebilirliğin sağlanması esastır.
Madde 7 – Yapılı çevrede engellilerin erişilebilirliğinin sağlanması için planlama, tasarım, inşaat, imalat, ruhsatlandırma ve denetleme süreçlerinde erişilebilirlik standartlarına uygunluk sağlanır. Özel ve kamu toplu taşıma sistemleri ile sürücü koltuğu hariç dokuz veya daha fazla koltuğu bulunan özel ve kamu toplu taşıma araçlarının engellilerin erişilebilirliğine uygun olması zorunludur. Bilgilendirme hizmetleri ile bilgi ve iletişim teknolojisinin engelliler için erişilebilir olması sağlanır.
Madde 14 – Engellilerin iş gücü piyasası ve çalışma ortamında sürdürülebilir istihdamı için kendi işini kurmaya rehberlik ve mesleki danışmanlık hizmetlerinin geliştirilmesi de dâhil olmak üzere gerekli tedbirler alınır. İşe başvuru, alım, önerilen çalışma süreleri ve şartları ile istihdamın sürekliliği, kariyer gelişimi, sağlıklı ve güvenli çalışma koşulları dâhil olmak üzere istihdama ilişkin hiçbir hususta engelliliğe dayalı ayrımcı uygulamalarda bulunulamaz.
Çalışan engellilerin aleyhinde sonuç doğuracak şekilde, engelinden dolayı diğer kişilerden farklı muamelede bulunulamaz. Çalışan veya iş başvurusunda bulunan engellilerin karşılaşabileceği engel ve güçlükleri ortadan kaldırmaya yönelik istihdam süreçlerindeki önlemlerin alınması ve engellilerin çalıştığı iş yerlerinde makul düzenlemelerin, bu konuda görev, yetki ve sorumluluğu bulunan kurum ve kuruluşlar ile işverenler tarafından yapılması zorunludur.
Geçici Madde 2.- Kamu kurum ve kuruluşlarına ait mevcut resmî yapılar, mevcut tüm yol, kaldırım, yaya geçidi, açık ve yeşil alanlar, spor alanları ve benzeri sosyal ve kültürel alt yapı alanları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılmış ve umuma açık hizmet veren her türlü yapılar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren sekiz yıl içinde engellilerin erişilebilirliğine uygun duruma getirilir.
Geçici Madde 3-Mevcut özel ve kamu toplu taşıma araçları, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren sekiz yıl içinde engelliler için erişilebilir duruma getirilir(Temmuz 2015).
(Ek: 06.02.2014-6518/75 md.) 07.07.2018 tarihine kadar, servis taşımacılığı yapan gerçek ve tüzel kişiler, engelli personel veya öğrenciye talep hâlinde erişilebilir taşıma hizmetini sağlamakla yükümlüdür.
Not: Engelli çalışanın engel durumuna uygun servis hizmetinin sağlanmasında personel talebinin bekletilmeden dikkate alınacağına dair hüküm budur.

LOJMAN DÜZENLEMESİ

Kamu Konutları yasa ve yönetmeliğinde engellilere ait bir düzenleme yoktur. Ancak kurumlar kendi lojman yönergelerinde engellilere ve engelli yakını olan çalışanlarına yönelik düzenleme yaparlar. TSK’da bu konuda düzenlemeler devam etmektedir. İlk düzenleme ağır engelli yakını olanlara ilişkin yapılmıştır.
Buna göre; ağır engelli eş, bakmakla yükümlü olduğu çocuk, aynı hanede yaşadığı anne veya baba, aynı hande yaşayıp vasisi olduğu kardeşi bulunan personele ilave 50 puan verilmiştir (Şubat 2015).
Emniyet Genel Müdürlüğünün Lojman Yönergesinde 09.11.2012 Tarihinde Yapılan Değişiklik şu şekildedir:Madde 16: (f) Kendisi, eş ve çocukları ile bakmakla yükümlü oldukları aile fertlerinden Engellilik Ölçütü Sınıflandırması ve Engellilere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre % 50 ve üzeri engel oranı olan her birey için +10 puan verileceği ve feragatlı lojmanlardan yararlanmak istemeleri halinde öncelik tanınacağı hükme bağlanmıştır.

BANKACILIK HİZMETLERİNİN ERİŞİLEBİLİRLİĞİNE DAİR YÖNETMELİK

Engelli müşteriler, engel durumuna ilişkin bilgi bankada mevcutsa, asgari olarak kendi hesaplarıyla ilgili bakiye sorgulamak, para çekmek, para yatırmak, kredi kartı borcu sorgulamak ve kredi kartı borcu ödemek için, yurt içinde kurulu tüm ATM’leri herhangi bir ek masraf ve ücrete tabi olmadan kullanırlar. Söz konusu işlemlerin hem banka kartı hem de kredi kartı kullanılarak gerçekleştirilebilmesine yönelik gerekli altyapı sunulur.
Görme engelli müşterilerin kullanımına uygun ATM’lerde, ekranda gösterilen uyarılar, yönergeler, müşterinin girdilerine ilişkin istenilen onay, hata mesajları gibi bilgilerin sağlanmasına yönelik sesli menü fonksiyonu bulunur. ATM’lerdeki sesli menü hizmetinin mahremiyeti sağlanır. ATM’lerde sesli menü, kulaklık girişi veya telefon ahizesi gibi bütünsel anlamda erişilebilir bir teknoloji ile sunulur. İşlem öncesinde ya da işlemin herhangi bir aşamasında ATM ekranını kapalı konuma getirme seçeneği sunulur.
Şubedeki hizmetlerden, engelli müşterilerin öncelikli bir şekilde yararlanabilmeleri sağlanır.
Görme engelli müşteriler, bankacılık hizmetlerine ilişkin sözleşmelerle ilgili bilgi edinme ve inceleme haklarını kullanmaları akabinde sözleşmeye imza atabilirler. Bu kapsamda, kişinin talebi olmaksızın, engelli müşterilere yönelik farklı bir uygulamaya gidilmez.
Banka, şube personelini işaret dili öğrenmesi konusunda teşvik eder. Şubede işaret dili bilen personelin bulunmaması durumunda, müşteriye işaret dili ile anlaşmayı sağlamak üzere görüntülü uzaktan destek sunar.

ENGELLİ ARAÇ PARK KARTI TEMİNİ

2011 Tarihli Karayolları Trafik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik gereği engellilere ait özel tertibatlı araçlar ile engellilik derecesi % 90 ve üzerinde olan engelliler adına tescil edilmiş özel tertibatı olmayan araçların plakalarındaki engelli işareti kaldırılmıştır. Bu araçların engelli park yerlerini kullanabilmelerini sağlamak amacıyla ‘’engelli araç park kartı ‘’ verilmeye başlanmıştır. Engelli Araç Park Kartı il/ilçelerde Trafik Tescil Amirlikleri tarafından verilmektedir.
Ankara’da olanlar için adres: Kurtuluş Trafik Tescil Amirliğine başvurulacaktır. Ayrıca Ankara Trafik Tescil Amirliğinden alınan bilgiye göre; engel oranı % 90 ve üzerinde olup ÖTV indirimli araç almamış olanların da var olan araçları için bu kart ilgili birimden temin edilebilmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken ayrı bir husus daha vardır. Engelli araç park yerlerini kullanım hakkı, halen engelli plaklarında engelli işareti olanlar ve engelli park kartına sahip araçlardır. Bu durunda sahip olunan engelli kimlik kartı (Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerinden alınan) ile engelli park yerleri kullanılamaz. Kullanıldığının tespiti halinde; tespit edenin inisiyatifinde kalındığının ve usulsüz park nedeniyle de ceza alınabileceğinin farkında olunmalıdır.

18 YAŞINI DOLDURAN ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLAR İÇİN MAHKEMEDEN VASİ KARARI ÇIKARILMASI

Zihinsel engelli çocuğu olanlar; çocuğun durumunu gösteren engelli sağlık raporu ile il Sulh Hukuk Mahkemesine başvurulmalıdır. Vasilik davası harca tabi değildir. Sadece pul ve dosya parası alınır. Dava günü vasisi alınacak kişi ile birlikte mahkemeye gitmek gerekmektedir. Velayet kararı talebi halinde ise; çocuğunuz adına yapacağınızı araç alım ve satımlarında veya benzer uygulamalar için ilave bir mahkeme kararına gerek olmaksızın alınan velayet belgesi kullanılabilir. Çocuğun adına araba ve diğer taşınmazların alım satımlarında; vasilik kararı çıkartılan mahkemeden alım satıma dair yazı alınması gerekecektir.
Çocuğunuz lisede okuyor ise lise bitiminden itibaren 2 yıl, üniversitede okuyan çocuklar için mezun olduktan sonraki 2 yıl GSS primi ödemeden anne babasının üzerinden sağlık yardımı almaya devam eder. Anne veya babasından sağlık yardımı alamayan çocukların GSS primi devlet tarafından ödenir.
2008 öncesi işe giren memurların erkek çocukları 25 yaşına dek sigortalı sayılırlar. Ancak bazı durumlarda SGK bu süreyi gözetmemektedir.

ENGELLİ KİMLİK KARTI ÇIKARTILMASI

Engelliler Veri Tabanı Oluşturulmasına ve Engellilere Kimlik Kartı Verilmesine Dair Yönetmelik 19.07.2008 tarihli ve 26941 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Yönetmeliğe göre engelli kimlik kartları Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bağlı İl Sosyal Hizmetler Müdürlükleri tarafından verilecektir. Engelli kimlik kartı çıkartmak için gerekli belgeler; sağlık raporu aslı ve fotokopisi, 2 Adet resim, nüfus kağıdı ve fotokopisidir.

SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE ÖDEME KAPSAMINDA OLAN BAZI TIBBİ MALZEMELER

1-Antidekübit Oturma Sistemi: Sadece gaziler içindir.
2-Tekerlekli Sandalyeler
Özellikli Akülü Tekerlekli Sandalye: Sadece gaziler içindir.
Standart Akülü Tekerlekli Sandalye: Ödenecek Miktar: 2.500,00 TL
Aktif Tekerlekli Sandalye: Sadece gaziler içindir.
Standart Manuel Tekerlekli Sandalye: Ödenecek Miktar: 500,00 TL
Hafif Manuel Tekerlekli Sandalye: Ödenecek Miktar: 1.200,00 TL
Pediatrik Tekerlekli Sandalye: Ödenecek Miktar: 1.200,00 TL
Banyo Tuvalet Sandalyesi: Ödenecek Miktar: 750,00 TL
3- Hasta Alt Bezi/Külotlu Hasta Alt Bezi/Çocuk Bezi: 2 Yaşını dolduran engelli çocuklar içindir.
4- Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uygulamaları
5- Diş Tedavileri Bakınız: Sağlık Uygulama Tebliği
BAZI KAMUSAL HAKLAR
Su İndirimi: Bulunduğunuz il/ilçe belediyesinin engellilere su indirimi yapıp yapmadığını ilgili birimden öğreniniz. Ankara’da su indiriminden (%50 oranında) yararlanmak için 18 yaşını doldurmak gerekmektedir. Ev sahibi, kiracılar ve lojmanda oturanlar su indirimi yaptırabilirler. Ev sahipleri ve kiracıların evin deprem sigortası belgesini göstermeleri gerekmektedir. Elektrik ve doğalgazda indirim yoktur.
Digitürk İndirimi: Engelliler, gaziler ve şehit eşleri için Digitürk paketleri % 50 indirimlidir. Digiturk Paketlerinde %50 indirim kampanyasından yararlanabilmesi için engellinin aşağıdaki belgelerden biri ile durumu belgelemesi gerekmektedir: Engelli kimlik kartı Engelli sağlık raporu Nüfus cüzdanlarına işlenmiş ve engelli oranı yüzde 40 ve üzerinde olanların nüfus cüzdan fotokopileri Emekli Sandığı Serbest Seyahat Kartı ( Gazi Tanıtım Kartı, Şehit Ailesi Ücretsiz Seyahat Kartı, Vazife Malulü Ailesi Ücretsiz Seyahat Kartı) Bilgi için (212) 4737373 arayınız
Türk Telekom Sosyal Tarife: Türk Telekom Sosyal Tarife engelliler, gaziler ve şehit yakınları için düzenlenmiştir. Başvuru için engelli raporu, nüfus kağıdı fotokopisi gereklidir. İlgili Telekom Merkezine engelli birey ile ya da vasi kararı ile başvuru yapılmalıdır. Sosyal Tarife 11 Haziran 2012 tarihi itibariyle yeniden abone alımına açılmıştır. Aşağıdaki fiyatlandırmalar 2014 yılına ait fiyatlardır.
Aylık paket ücreti tüm vergiler dahil 12,50 TL’dir. Paket kapsamındaki bedava dakikalar tüm ev-iş telefonlarına doğru yapılan şehir içi görüşmeler için geçerlidir Tarife kapsamında 3.000 dakikaya kadar şehir içi ve şehirlerarası görüşmeler ücretsizdir. 3.000 dakika limitini aşan şehir içi ve şehirlerarası görüşmeleriniz dakikası 12,6 kuruş üzerinden ücretlendirilir. Şehirlerarası görüşmeleriniz dakikası 12,6 kuruş üzerinden ücretlendirilir. GSM görüşmeleriniz dakikası 37 kuruş üzerinden ücretlendirilir. Akşam 7’den Sabah 7’ye şehir içi ve şehirlerarası tam 3.000 dk. bedava konuşma hakkı tarifeye dahildir.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ücretsiz seyahat kartı verilen şehit yakını, gazi ve gazi yakınlarından ev telefonu aboneliği yaptıran veya olan müşterilerimiz tarafından tercih edilebilir. 18 yaşından küçük bedensel engelli vatandaşlar, velisinin/vasisinin izni ile bu tarifeden faydalanabilecektir.
Engel durumuna göre, tüm vücut fonksiyon kaybı oranı %40 ve üzeri olan müşterilerimizden tam teşekküllü hastanelerden alınmış olan sağlık kurulu rapor/heyet raporu ibraz edenler faydalanabilir. Kurumlar tarafından tahsis edilen “kimlik kartları” ile yapılan başvurular kabul edilebilir.
Sadece adına kayıtlı bir telefon aboneliği için bu tarifeden faydalanılabilir. Abonelik sadece belge ile durumunu ispatlayabilen müşteriler için geçerlidir. Doğal vasi veya mahkeme kararı ile vasi olan kişiler Sosyal Tarife’den faydalanamaz. Beyaz Kart, Belediyelerin vermiş olduğu Paso veya benzeri kartlar ile yapılan başvurular kabul edilmez.
TTNET ve Fiber İnternet: Bu hizmetler yaş sınırı olmaksızın %25 indirimlidir.
Engel oranı % 40 ve üzeri olan Engelliler, Gaziler, Şehit Eşleri ile Engelliler, Gaziler ve Şehitlerin birinci derece yakınları (anne, baba veya çocuklar) istenen belgeler ile birlikte başvurarak, Engelli, Şehit ve Gazi yakınları müşterilerine özel sunulan TTNET Sizinle paketlerinden faydalanabilirler.
Bu indirimden yararlanmak için Türk Telekom 444 0375 nolu telefonu arayabilirsiniz. Başvuru için istenen belgeler şunlardır:
Engelli müşteriler için; Engelli müşteriye ait T.C. Nüfus Cüzdanı Engelli müşteriye ait Engelli Kimlik Kartı veya Sağlık Kurulu Raporu Eğer T.C. Nüfus Cüzdanında Özürlü Oranını gösteren bir ibare yer alıyorsa, Özürlü Kimlik Kartı veya Sağlık Kurulu Raporu’na gerek duyulmamaktadır. Başvuran 1. derece yakını ise, yakınına ait T.C. Nüfus Cüzdanı
Gazi ve Şehit yakınları müşteriler için; Gazi ve Şehit yakınları müşteriye ait T.C. Nüfus Cüzdanı Gazi ve Şehit yakınları müşteriye ait Emekli Sandığı serbest kartı Başvuran 1. derece yakını ise, yakınına ait T.C. Nüfus Cüzdanı Başvuru sırasında istenen koşullar şunlardır: İndirimli paketlerden engellilik oranı % 40 ve üzeri olan Engelliler, Gaziler, Şehit eşleri ile Engelliler, Gaziler ve Şehitlerin birinci derece yakınları (anne, baba veya çocuklar) yararlanabilirler.
Abonelik başvurusunu Engelli, Gazi/Şehit eşi yapıyorsa abonelik, Engelli, Gazi/Şehit Eşi üzerinde olacaktır. Eğer Engelli, Gazi/Şehidin birinci dereceden yakını (anne, baba veya çocuğu) abonelik için başvurursa indirimden faydalanabilecek ve abonelik Engelli, Gazi/Şehit yakını üzerine gerçekleşecektir. Bu paketlere başvuruda bulunulacak her T.C. Kimlik Numarası için bir paket satışına izin verilecektir.
Türksat Uydunet Hizmetleri Türksat’ın hizmetini vermiş olduğu Uydunet internet hizmetinde, abonelerin gerekli koşulları sağlamak şartı ile %25 indirimli olan Engelsiz Tarife uygulaması vardır. Belirli hızlarla sınırlanan bu tarife sadece internet hizmetinde geçerlidir. Kablo TV, Teledünya ve ek servis bedellerinde herhangi bir indirim bulunmamaktadır. Yeni abonelik başvuruları; İl Müdürlükleri, iş Ortakları ve Çağrı merkezi üzerinden, tarife değişimiyle geçiş işlemleri ise İl Müdürlükleri ve İş Ortakları ofislerinden yapılabileceklerdir. Engelli kimlik kartı veya engelli raporu ve nüfus kağıdı ile başvuru yapılmalıdır.
Türkcell Süperonlıne Engel Tanımayanlar kampanyasından engellilik oranları %40 ve üzeri olan Engelliler, Gaziler, Şehit Eşleri ile Engelliler, Gaziler ve Şehitlerin birinci derece yakınları (anne, baba veya çocuklar) faydalanabilirler. Hak sahipleri Turkcell Superonline Müşteri Hizmetlerine (0 850 222 0 222) yapılacak başvurularla kampanyaya katılabilirler. Bu hizmetlerde %25 indirim mevcuttur.
Cep Telefonu Hizmetlerinde İndirim Türkcell, Telsim ve Vodafon da engellilere özel tarifeler mevcuttur Bu tarifelerden engelli kişi kendi adına yararlanır.

ULAŞIMDA İNDİRİM

Şehir İçi Ulaşım: Belediye otobüsleri, Metro seferleri, TCDD ve Deniz Yollarının şehir içi seferleri ücretsizdir.’’Ağır engelli’’ibareli raporu olanların bir refakatçisi engelli kişi ile birlikte olmak şartıyla ücretsiz ulaşımdan yararlanır.
TCDD ve Deniz Yolları: Devlet Demiryollarına ve Deniz Yollarına ait şehir dışı seferleri ücretsizdir. ’’Ağır engelli’ibareli raporu olanların bir refakatçisi engelli kişi ile birlikte olmak şartıyla ücretsiz ulaşımdan yararlanır. TCDD internet ve telefonla bilet alımında ücretsiz hakkınızı kullanmanız için Ankara Gar’da kayıt yaptırınız. Ücretsiz seyahat hakkı için Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerinden alacağınız ‘’Engelli Kimlik Kartı’’ geçerlidir. Ağır engelli ibareli raporu olanlar Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerinden alacakları ‘’Refakatli’’ ibareli Engelli Kimlik Kartı ile ücretsiz seyahat hakkından refakatçileri ile birlikte yararlanabilirler. TCDD için internet ve telefonla bilet alımlarında ücretsiz hakkınızdan yararlanabilmek için sisteme kayıt olmanız gerekmektedir. Ankara ve yaşadığınız yerlerdeki Gar İşletmelerinden bilgi alınız.
Şehirler Arası Otobüslerde İndirim: %30 indirim mevcuttur. İnternetten bilet alımlarında bu indirimden yararlanılamamaktadır. Engelli indirimi yapmayan ya da otobüslerde engelli indirimini sınırlı sayıda engellilere yapan otobüs firmaları hakkında tutanak tutturup Ulaştırma Bakanlığına bildirebilirsiniz.
THY İndirimi: %25 indirim mevcuttur. Ancak ekonomik bilet alanlar ile internetten bilet alanlar bu indirimden yararlanamamaktadır. Tekerlekli sandalyede olanlar, görme ve işitme engellinin ikisine birden sahip olanlar tek başlarına seyahat etme özgürlüğüne sahip değillerdir. Bu kişilerin yanında mutlaka refakatçi bulunmalıdır.

TIBBİ MALZEME ALIMINDA ÖDEME YARDIMI

Hanede kişi başına düşen miktar asgari ücretin üçte birinden az olanlar bağlı oldukları il/ilçe SYDV ye (Sosyal Yardımlaşma Dayanışma Vakfı) başvurarak almış oldukları tıbbi malzemelerin SGK ödemesi dışında kalan miktarı talep edebilirler. Burada Vakıf Değerlendirme Kurulunun kararınca kişiye ödeme yapılıp yapılmayacağı belirlenir.

MÜZE VE ÖREN YERLERİNDE İNDİRİM

Müze ve ören yerlerine giriş ücretsizdir. Özel işletilen müze ve tarihi yerlerde indirim hakkı işletmenin inisiyatifindedir.

DEVLET TİYATROLARINDA İNDİRİM

Gösterileri ücretsiz izleme hakkı vardır. Engelli Tiyatroları Kültür Bakanlığından maddi destek almaktadır.

BAYİİLİKLER
18 yaşını dolduran zihinsel yetersizliği olmayan ve vesayet altında olmamak şartı ile her engelli birey Milli Piyango Genel Müdürlüğü tarafından verilen Sayısal Oyunlar Bayiliklerini alabilirler.

ENGELLİ SEÇMENLER

Seçim Kurulları seçimlerde oy kullanacak engelliler için oy kullanma alanlarını engellilere uygun hale getirmekle yükümlüdürler. Gebeler, hastalar ve engelliler bekletilmezler. Körler, felçliler veya bu gibi bedeni engellilikleri açıkça belli olanlar, bu seçim çevresi seçmeni olan akrabalarından birinin, akrabası yoksa diğer herhangi bir seçmenin yardımı ile oylarını kullanabilirler. Bir seçmen birden fazla malule refakat edemez. Not: Refakat eden seçmene de oy vermede öncelik tanınır.

BELEDİYE HİZMETLERİ

Büyükşehir, il, ilçe ve belde belediyeleri engellilere yönelik çalışmalar yapmakla yükümlüdürler. Bağlı olduğunuz belediyelere müracaat ederek engellilere yönelik hizmetleri öğrenebilirsiniz. Meslek Edindirme Kursları, Yaşam Merkezleri, Rehabilitasyon Merkezleri, Temizlik, Servis Hizmetleri, Psikolojik Destek Hizmetleri, Sosyal Yardım, Bakım, Bilgilendirme, Bakım ve Onarım Hizmetleri belediye hizmetlerine örnektir. Bu hizmetlerden yararlanabilmek için Belediye Engelli Hizmet Birimine kayıt olunması gerekmektedir.

ENGELLİ ARAÇ PARK YERİ YAPTIRILMASI

ÖTV indirimli aracı olanlar yaşadıkları yerin belediyesine müracaat ederek evlerine yakın yerde kendilerine ait engelli araç park yeri yapılmasını sağlayabilirler. Dilekçe ile birlikte engelli sağlık raporu, araç ruhsatı ve nüfus kağıdı ile başvurulmalıdır. Engelliler için ayrılmış park yerlerinin işgalini halinde para cezası iki kat artırılır.

MUAYENEDE ÖNCELİK HAKKI

Tüm hastanelerde engellilere muayene sırasında öncelik hakkı vardır. Bu öncelik hakkı kayıt sırasını kapsamaz. Bu durum başvurduğunuz hastanenin inisiyatifindedir.

ENGELLİ ÇOCUKLARIN AŞI PROGRAMLARI

Engelli çocukların aşılanması ile ilgili; SİME-SEN Engelliler Komisyonu ve Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Kurumu ile gerekli görüşmeler yapılmıştır. Buna göre okulda pasif kayıtlı olan ya da aktif kayıtlı oldukları okullarda aşılanamayan engelli çocukların aileleri, bağlı oldukları Aile Hekimliklerine müracaat ederek çocuklarının aşılarının yapılmasını sağlayabilirler.

TOKİ KURA ÇEKİLİŞİNDE HAKLAR

TOKİ kampanyalarında uygun şartları taşıyan engellilere öncelikle engellilere ait kuraya katılma hakkı verilir. Bu kurada kendilerine ev çıkmayanlar ikinci olarak genel kuraya katılma hakları da vardır. Başvurunuzda bu uygulamanın olup olmayacağı hakkında bilgi alınız.

OTURULAN KONUTTA DÜZENLEME YAPILMASI

Oturulan konutta ve apartmanda yönetmelik gereği engellilere uygun düzenlemeler yaptırılabilir. Kat mülkiyeti yasasına tabi olan apartman, site vb. konutlarda yaşayan kişiler getirilen yasal düzenleme ile engeline uygun düzenleme yaptırma olanağına sahip olmuşlardır. 5378 sayılı Yasanın 19. maddesinde; “Madde 19- 23.6.1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 42 nci maddesinin birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir. Engellilerin yaşamı için zorunluluk göstermesi hâlinde, proje tadili kat maliklerinin en geç üç ay içerisinde yapacağı toplantıda görüşülerek sayı ve arsa payı çoğunluğu ile karara bağlanır. Toplantının bu süre içerisinde yapılamaması veya tadilat talebinin çoğunlukla kabul edilmemesi durumunda; ilgili kat malikinin talebi üzerine bina güvenliğinin tehlikeye sokulmadığını bildirir komisyon raporuna istinaden ilgili mercilerden alınacak tasdikli proje değişikliği veya krokiye göre inşaat, onarım ve tesis yapılır. İlgili merciler, tasdikli proje değişikliği veya kroki taleplerini en geç altı ay içinde sonuçlandırır. Komisyonun teşkili, çalışma usûlü ile engellinin kullanımından sonraki süreç ile ilgili usûl ve esaslar Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.” hükmü eklenmiştir.
Ayrıca Yasa hükmünde sözü edilen komisyonun kuruluş ve çalışma usülleri ile ilgili “Yapılarda Engellilerin Kullanımına Yönelik Proje Tadili Komisyonları Teşkili, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” 22 Nisan 2006 tarih ve 26147 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

ENGELLİ SPORCULAR

Engellilerin profesyonel olarak spor yapmaları için Devlet Bakanlığına bağlı Engelliler Spor Federasyonu vardır. Engelli gençler için Paralimpik ve Deafolimpik Oyunları, Dünya Özel Olimpiyat Oyunları’nda ilk üç dereceyi alanlara milli sporcularda olduğu gibi özel bir puan verilecek. Bu gençler de özel yetenek sınavlarına girmeyecek ve yerleştirmelerini ÖSYM yapacaktır. YGS olmadan Yüksek Öğrenime yerleşme hakkı verilmiştir.

SAĞLIK RAPORU ALIMI ÜCRETİ

Engelli sağlık rapor alımı Sağlık Bakanlığına bağlı Devlet Hastaneleri dahil tüm hastanelerde ücretlendirilmiştir (Ağustos 2014).Mart 2013 Sağlık Uygulama Tebliği yayınlanana dek ücretsiz olan sağlık rapor işlemleri tüm hastanelerde ücretli hale getirilmiştir. Rapor esnasında yapılan her türlü işlem, test vb. ücretlidir.

GÖRME ENGELLİLER VE İMZA İŞLEMİ

2011 tarihinde yapılan bir değişiklik ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 15. maddesinin üçüncü fıkrasında şu değişiklik yapılmıştır: “Görme engellilerin talepleri halinde imzalarında şahit aranır. Aksi takdirde görme engellilerin imzalarını el yazısı ile atmaları yeterlidir.” Böylelikle görme engellilerin imza gerektiren işlemleri yanlarında şahit olmaksızın yapamamalarına dair 818 sayılı Borçlar Kanununda yer alan ve 5378 sayılı Engelliler Kanunu ile yürürlükten kaldırılan düzenlemenin, görme engelliler bakımında uygulamasının devamı sağlanmış olacaktır.

MESLEK EDİNDİRME HAKKI

Halk eğitim merkezleri, Türkiye İş Kurumu, KOSGEB gibi kamu kurumlarında engellilere özel meslek edindirme kursları açılmakta, bu kursları bitiren engellilere iş yerleştirmelerde öncelik tanınmaktadır.

KORUMALI İŞ YERLERİ

İşgücü piyasasına kazandırılmaları güç olan engelli bireyler için istihdam oluşturmak amacıyla gerçek ve tüzel kişilerce açılan ve açılacak olan işyerlerini kapsar. (En az % 40 oranında zihinsel veya ruhsal engelli olup, 15 yaşını dolduranlar için istihdam)

BAKIMA MUHTAÇ YAKINI OLAN ERBAŞ VE ERLER HAKKINDA

Anne, baba, eş ya da çocuklarından bakıma muhtaç engelli olanlar; yetkili hastaneden alınmış sağlık raporu ile bakıma muhtaçlıklarını belgeleyen erbaş ve erler ailesinin ikametine yakın bir garnizonda askerlik yapabilmek için bulundukları ildeki askerlik şubesine ya da Kuvvet Komutanlıklarına dilekçe ile başvurabilirler. Bakıma muhtaç yakını olan erbaş ve erler hakkında: Anne, baba, eş ya da çocuklarından bakıma muhtaç engelli olanlar; yetkili hastaneden alınmış sağlık raporu ile bakıma muhtaçlıklarını belgeleyen erbaş ve erler ailesinin ikametine yakın bir garnizonda askerlik yapabilmek için bulundukları ildeki askerlik şubesine ya da Kuvvet Komutanlıklarına dilekçe ile başvurabilirler. TSK Erbaş ve Er İşlemleri Yönergesi.Sayfa 8-2 Madde 5/a – Anne, baba, eş veya çocuğu bakıma muhtaç engelli olan erbaş ve erlerden istekli olanların dağıtımları, erbaş ve erlerin nüfusa kayıtlı oldukları ve kendisi ile ailesinin ikamet ettiği il hudutları dışında olmak kaydıyla, bakıma muhtaç engelli kişinin ikametine yakın birlik, kurum ve karargâhlara yapılır.

ÜNİVERSİTEYE GİRECEK VE ÜNİVERSİTEDE OKUMAKTA OLAN ENGELLİ ÖĞRENCİLERİN HAKLARI

Üniversite sınavında öğrencilerin engel gruplarına uygun düzenlemelerin yapılabilmesi için başvuru aşamasında engellilik raporlarını ÖSYM lere vermeleri gerekmektedir. Özel yetenekle üst öğrenime geçiş yapmak isteyen ve özel yetenek sınavını kazanan bedensel, zihinsel, görme ve işitme engel grubundaki öğrenciler için YGS taban puanı 20 Aralık 2013 tarihinde 100 puan olarak belirlenmiştir. Üstün yetenekli öğrencilerin YÖK tarafından değerlendirilmesi sonucu uygun görülmesi halinde YGS ye girmeden Güzel Sanatlar Bölümlerine kayıt olabilmeleri hakkı getirilmiştir. Bu nedenle Otizmli, zihinsel, bedensel, görme ve işitme engelli üstün yetenekli çocuklar da bu haktan yararlanabileceklerdir.
Kredi ve Yurtlar Kurumu Yönetmeliğine eklenen madde ile tekerlekli sandalye kullananlar, görme engelliler gibi tek başına şehir içi otobüslere binemeyenlere yaşadıkları şehirde yurt imkanı sağlanır. İlgili madde şu şekildedir: Madde 3- b) Şehir içi nakil araçlarından yardımsız faydalanamayan görme engelli, felçli, bir veya iki kolu veya bacağı olmayan, skolyoz hastaları olan öğrenciler hariç, öğrencinin ailesinin yurdun bulunduğu şehrin belediye sınırları dışında ikamet etmesi (Ancak büyükşehir belediyeleri sınırları içinde bulunan yurtlara, ailesinin ikamet durumuna göre başvuru alınabilecek yerleşim yerleri Kurumca belirlenir).
Bakanlar Kurulu Kararı ile Yükseköğretim programlarına kayıt veya kayıt yenileme sırasında engelli olduğuna dair raporu ilgili yükseköğretim kurumuna sunan öğrencilerin ödemesi gereken öğrenim ücreti tutarlarından engellilik oranı kadar indirim yapılır. Engelli olduğu halde, kayıt yaptırma veya kayıt yenileme sırasında engelli olduğuna dair raporu ibraz edemeyen öğrencilere, ilgili belgeyi ibraz ettiği tarihte, engellilik oranı kadar yapılacak indirim tutarı red ve iadeler kaleminden iade edilir. Öğrenciler için Başbakanlık Bursunda öncelik hakkı tanınır.
Engelli gençlere ait KYK geri ödemelerinde muafiyet yoktur. Bu konuda üniversitenizden bilgi alınız.

ENGELLİ ÇOCUĞU OLAN ÇALIŞANLARIN HAKLARI

Kamu Personelleri İçin Nöbet Muafiyeti ve Günlük Bakım İzni Hakkı
Kamu kuruluşlarında çalışan engelli çocuğu olan memur anne ve babalara nöbet ve fazla mesai muafiyeti vardır. Ayrıca bakıma muhtaç yakını olan çalışanlara günlük bakım izni konusunda kolaylık tanınması sağlanmıştır. 30 Ocak 2010 tarihli Sendikal Gelişmeler Doğrultusunda Alınacak Önlemler konulu Başbakanlık Genelgesinin 3. Maddesi şöyledir: ‘’Kamu çalışanlarının kanunen bakmakla yükümlü olduğu engelli aile bireyinin bakıma muhtaç olduğunun ilgili mevzuatına göre alınmış geçerli engelli sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi kaydıyla bu durumdaki personele; engelli aile ferdinin günlük bakımı için izin kullanımında gerekli kolaylık sağlanacak ve personel mesai saatleri dışındaki nöbet görevinden ve gece vardiyasından muaf tutulacaktır.’’
Bakım izninin ve nöbet muafiyeti çoğunlukla amir inisiyatifindedir. Günlük eğitim ve bakım izninin yasal bir dayanağının olması çalışmalarımız devam etmektedir.
TSK da görev yapıp bakıma muhtaç engelli (ağır engelli) çocuğu olan muvazzaf asker ve sivil memurlara Haziran 2013 tarihinde TSK İç Hizmet Yönetmeliğinde yapılan bir değişiklikle nöbet muafiyeti hakkı tanınmıştır. Bakınız 382. Madde (g)
TSK Personelleri İçin Günlük Eğitim ve Bakım İzni Verilmesi
İlgili Yönetmelikte 4 Şubat 2015 tarihli yapılan düzenleme ile TSK’ da çalışan engelli çocuğu/yakını olan tüm personele günlük eğitim ve bakım izni hakkı verilmiştir. Yönetmelikte kapsam dışı olan TSK’ da çalışan Devlet Memurlarının da aynı haklardan olduğu gibi yararlanması adına 10 Şubat 2015 tarihinde Genel Kurmay Personel Başkanlığınca MSB ve Kuvvet Komutanlıklarına yazı yayınlanmıştır. Bu yazı doğrultusunda Kuvvet Komutanlıkları ve MSB Devlet Memurlarının aynı isin haklarını kullanması doğrultusunda yazı yayınlamıştır. Aynı hükümler 6 Şubat 2015 tarihli Resmi Gazete ile Uzman Erbaş İzin Yönetmeliğine de işlenmiştir. İlgili Yönetmelik hükümleri şunlardır:
Türk Silâhlı Kuvvetleri İzin Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Madde 11. Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli personelin bakmakla yükümlü olduğu engelli eşi, engelli çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edilmesi kaydıyla engelli kardeşinin; tıbbi tanılaması yapılmış ve 31.5.2006 tarihli ve 26184 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği veya 18.5.2012 tarihli ve 28296 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğine göre bir özel eğitim kurumunda kayıtlı olması şartı ile, özel eğitime getirilip/götürülmesi ve eğitime iştiraki maksadıyla, her engelli birey için haftada 8 saat günlük eğitim izni verilir. Engelli çocuk sahibi anne ve babanın her ikisinin çalışması durumunda bu izin, alınan beyana istinaden birine kullandırılır. Anne ve babadan birinin çalışması durumunda, alınan beyana ve gerekçeye istinaden çalışan ebeveyne bu izin kullandırılır. Bu süre ilgili olduğu haftayı geçmeyecek şekilde personelin isteğine göre bir defada veya bölünerek kullandırılır.
Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli personelin bakmakla yükümlü olduğu eşi, çocukları ve aynı çatı altında yaşayan anne, baba veya yargı kararı ile vasi tayin edilmesi kaydıyla kardeşinin; Engellilik Ölçütü, Sınıflandırması ve Engellilere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yetkili hastaneden alınması şartı ile raporunda “ağır engelli” ibaresi olan yakınlarının bakımı maksadıyla, her engelli birey için ayrı olmak üzere günde 1 saat günlük bakım izni verilir. Bu sürenin gün içerisinde kullandırılma zamanı personelin isteğine göre düzenlenir.
Engelli çocuk sahibi anne ve babanın her ikisinin çalışması durumunda bu izin alınan beyana istinaden birine kullandırılır. Anne ve babadan birinin çalışması durumunda, alınan beyana ve gerekçeye istinaden çalışan ebeveyne bu izin kullandırılır. Her engelli birey için ayrı olmak üzere bir gün içerisinde, günlük bakım izni veya günlük eğitim izinlerinden sadece biri kullanılır.
Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli personelin engelli günlük eğitim izni veya engelli günlük bakım iznini verimli kullanabilmesi açısından birlik imkanları ve amirlerin değerlendirmesine göre ulaşım imkanından istifade ettirilebilir.
Emniyet Genel Müdürlüğünün Genelgesine göre; raporunda ağır engelli ibaresi olanlar için; sadece hafta içi mesai saatlerinde çalıştırılması, mesai saatleri dışındaki tüm ek görevlerden, nöbetlerden ve gece mesaisinden muaf tutulması, özürlü aile bireyinin günlük bakımı için izin kullanımında personele gerekli kolaylığın sağlanması, anne ve babanın personel olması durumunda her ikisinin de belirtilen haklardan faydalandırılması sağlanacaktır
Engelli Çocuğu Olan Öğretmenler
MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğü, 18.11 2015 tarihli (Sayı: 83203306-915.02.02-E.11854742) Engelli Çocuğu Bulunan Öğretmenler Konulu yazısında; engelli çocuğu bulunan öğretmenlerin haftalık ders programları ile nöbetlerinin belirlenmesinde gün ve saat tercihlerine öncelik verilerek düzenleme yapılası konusunda gerekli kolaylığın sağlanacağı bildirilmiştir. Bu yazı tüm İl Valiliklerine gönderilmiştir.
Senelik İzin Kullanma Hakkı
Engelli yakını olan personelin amirlerin inisiyatifi ile yıllık ve mazeret izinlerini parçalara bölerek, diledikleri tarihlerde kullanmaları gibi hususlarda kolaylıklar sağlanabileceği bildirilmiştir.
Bakınız: Genel Kurmay Başkanlığının 29 Nisan 2010 tarihli,PER.:1040-377-10/PER.D.Per.Ynt.Ş.(9)1128103 sayılı ve ”Özürlü Yakını Olan Personel” konulu emri.. GATA Komutanlığı 12 Mayıs 2010 PER: 1040-45334-10/Dismor.Ks.(1509) Konu: ”Özürlü Yakını Olan Personel ” konulu yazısı.
Engelli Çocuğu Olan Çalışana Mazeret İzni Hakkı
En az yüzde %70 oranında engelli ya da süreğen hastalığı olan çocuğunun (çocuğun evli olması durumunda eşinin de en az %70 oranında engelli olması kaydıyla) hastalanması hâlinde, hastalık raporuna dayalı olarak ana veya babadan sadece biri tarafından kullanılması kaydıyla bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde on güne kadar ” mazeret izni verilir Bu madde 657 Devlet Memurları Kanununa, 926 TSK Personel Kanununa, 3269 Uzman Erbaş Kanununa, sözleşmeli personel ve geçici personel için de ilgili kanunlara işlenmiştir.
İş Kanununda düzenleme şu şekildedir: Ek Madde 2- İşçilerden az yüzde yetmiş oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğunun tedavisinde, hastalık raporuna dayalı olarak ve çalışan ebeveynden sadece biri tarafından kullanılması kaydıyla, bir yıl içinde toptan veya bölümler halinde on güne kadar ücretli izin verilir.



ENGELLİLER İÇİN KURUM BAKIMI

Engelli bireylerden bakıma ihtiyaç duyacak derecede engelli olup evde bakımı sağlanamayanlar devlet ya da özel bakım kurumlarından yararlanma hakkına sahiptir. Kurum bakımından yararlanacak engellinin bakıma ihtiyaç duyan engelli olarak değerlendirilmesi için engelli sağlık raporunda ‘’ağır engelli ‘’ibaresinin bulunması şarttır. Devlete ait kurumlara müracaatlarda bulunulan ildeki kurumlarda boş yer olması halinde bulunulan ilde, boş yer bulunmaması halinde ise il dışında bir kuruma yerleştirme yapılabileceği bilinmelidir.
Bakıma ihtiyacı olan engellilere sunulacak bakım hizmetinin karşılığı olarak özel bakım merkezlerine ödenecek bakım ücreti, evde bakımına destek için yapılacak sosyal yardım ile bakım hizmeti veren resmî kurumlara yapılacak yardımlar Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Hane halkı gelir ölçütünü aşan gelir değişikliğinin tespiti hâlinde bu madde kapsamında yapılan ödemeler durdurulur ve değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte genel hükümlere göre takip ve tahsil edilir.
Bakım merkezlerine ödenecek miktar evde bakım maaşının iki katı tutarındadır. Başvuru yeri Sosyal Hizmet İl Müdürlükleridir.

İŞKUR TARAFINDAN ENGELLİ VATANDAŞLARA VERİLEN HİBE DESTEĞİ

İŞKUR tarafından engelli çalıştırmayan işverenlerden tahsil edilen idari para cezaları fonundan kendi işini kurmak isteyene ve en az % 40 oranında engelli olan kişilere toplam 36 bin TL hibe verecektir. Konu ile ilgili paydaş kuruluşlardan oluşan Komisyon tarafından değerlendirilen başvurular sonunda başarılı bulunan projelere karşılıksız hibe verilerek engellilerin kendi işlerinin patronu olması sağlanacaktır.
Projeler, İŞKUR internet sayfasında yer alan Başvuru Rehberinde yer alan esaslara göre hazırlanacaktır. Bilgi için: 81 ilde bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezlerinden veya 444 75 87 numaralı telefondan ayrıntılı bilgi alınabilir.

ÖNEMLİ İLETİŞİM BİLGİLERİ

ALO 183 Sosyal Hizmetler Alo 183 hattı aracılığıyla kadın, çocuk, engelli ve yaşlı, şehit yakınları ve gazilerle ilgili gelen çağrılar değerlendirilerek rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilmektedir. İhmal istismar ve şiddet vakaları veya töre ve namus cinayetlerinin önlenmesi için tedbir mahiyetindeki ihbarlar, durumun aciliyeti göz önünde tutularak, vakanın bulunduğu ilin acil müdahale ekip sorumlusuna yönlendirilmektedir.
ALO 144 Sosyal Yardımlar Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından yürütülen şartlı eğitim/sağlık yardımları, kömür yardımı, gıda yardımı, engelli aylığı, eşi vefat eden kadınlara yapılan yardımlar, tüp bebek yardımı, barınma yardımı vb. yardımlar ile proje destekleri hakkında yapılan her türlü talep, öneri ve şikayetler alınmakta, veri tabanı incelenerek arayan kişiye başvurusunun durumu hakkında bilgi verilmekte, ilgili İl/İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına yönlendirme yapılmaktadır.

Güncelleme: 5/7/2017

Düzenleyen: Yüksek Hemşire Ayşe SARI
Sağlık Hizmetleri Sendikası Engelliler Komisyon Başkanı.
Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Engelli Danışma ve Koordinasyon Birimi
Sorularınız için: aysegiresunlu@hotmail.com
13.03.2017

10 Comments

  • Çok doyurucu bir makale olmuş. Engelli hakları ile ilgili özel olarak bir sitenin açılmış olması da çok güzel. Takipteyim

  • Engellilerin Haklarını bilmeleri önemli. Bu rehberi hazırladığınız için sizlere teşekkür ediyorum

  • Engelli araç alımı yüzde 90 yada ekleme aparat ile alabiliyor. Bu yüzde yi yüzde 40 neden yapmıyorlar ki adam % 90 ise çoğunlukla araç kullanamayabiliyor yüzde 90 demek refakatci lazım demek .. en azından yüzde 40 dan başlamalı ….

    • myturk bey yada hanım, %40 ve üstü aparat 4ile sadece otomatik alır, sadece kendi kullanabiliri %90 refakatçi ismi yazdırarark düz arabayı indirimli alabiliyor. sadece refakat eden kullanabiliyor.

  • iyi günler benim bir sorum var benim engelli sağlık raporum %50’di fiziksel olarak ellerim titriyor du su getirip götürürken koşamıyordum hafiften de zeka geriliğim vardı benim bu sene engelli sağlık raporumun süresi doldu ve bende yaşımın ilerlemesi sebebiyle başka bir hastaneye başvurdum ve heyet günü tüm birimleri gezip evraklarımı sorunsuz teslim ettim ertesi hafta geldim heyete girmeye heyete girdim lakin önceden olduğu gibi bana heyette hareket yaptırmadılar ve beni test etmediler sadece evragima bakıp bana sonuç tarihiyle ilgili randevu verdiler ve sonraki haftada sonuclarimi aldım ama engelli sağlık raporumun yüzdesi düştü ve %25 oldu ve hiç bir haktan yararlanamiyorum buna itiraz edip tekrardan engelli sağlık raporu çıkartabiliyormuyum acaba

Yorum Yap